Dowóz uczniów: jak sprawdzić, które adresy w gminie mają do szkoły ponad 3 km

Gmina musi zapewnić bezpłatny transport, gdy droga dziecka do szkoły przekracza 3 km (klasy I–IV) albo 4 km (klasy V–VIII). Pokazujemy, jak w kilka minut wyznaczyć adresy, które na pewno przekraczają próg, i ile ich jest na przykładzie gminy wiejskiej Bolesławiec.

Co mówi przepis

Art. 39 ust. 2 ustawy Prawo oświatowe: droga dziecka z domu do szkoły nie może przekraczać 3 km w przypadku uczniów klas I–IV i 4 km w przypadku uczniów klas V–VIII szkoły podstawowej. Gdy droga jest dłuższa, gmina zapewnia bezpłatny transport i opiekę w czasie przewozu albo zwraca koszty przejazdu (art. 39 ust. 3). Chodzi o szkołę obwodową i o drogę, a nie odległość na mapie.

Dlaczego linia prosta wystarczy na początek

Droga jest zawsze co najmniej tak długa jak odcinek w linii prostej. Jeśli najbliższa szkoła podstawowa leży dalej niż 3 km w linii prostej, to szkoła obwodowa — tym bardziej drogą — też. Taki adres na pewno kwalifikuje się do dowozu dla klas I–IV. Pozostałe adresy mogą przekraczać próg, bo:

droga do szkoły jest kręta albo prowadzi naokoło (rzeka, tory, las),
szkołą obwodową nie jest szkoła najbliższa.

Linia prosta daje więc szybko listę pewnych adresów i mapę, na której widać, gdzie sprawdzić trasę.

Przykład: gmina wiejska Bolesławiec

W analizie z galerii bazą A są wszystkie punkty adresowe gminy z rejestru PRG, a bazą B szkoły podstawowe powiatu bolesławieckiego z rejestru RSPO (także te za granicą gminy — dziecko może chodzić do szkoły w sąsiedniej gminie).

4 978 punktów adresowych w gminie,
501 z nich ma do najbliższej szkoły podstawowej ponad 3 km w linii prostej,
mediana odległości to 1,1 km, najdalszy adres — 6,2 km.

Na mapie adresy powyżej progu są wyróżnione, a w tabeli można zostawić tylko je i pobrać XLSX z listą (adres, najbliższa szkoła, odległość).

Jak zrobić to dla swojej gminy

Otwórz kreator analizy (wymaga darmowego konta).
Baza A: rejestr „Adresy w gminie”, wybierz województwo, powiat i gminę.
Baza B: „Szkoły podstawowe” w powiecie (albo w województwie, jeśli gmina leży przy granicy powiatu).
Pytanie „najbliższy”, próg 3 000 m. Dla klas V–VIII powtórz z progiem 4 000 m.

Adresy z rejestru PRG nie liczą się do limitu punktów z pliku. Jeśli masz listę uczniów z adresami, możesz ją wgrać jako bazę A — wtedy wynik dotyczy dzieci, a nie wszystkich budynków. Dane osobowe w pliku przetwarzamy na podstawie umowy powierzenia.

Ograniczenia

Punkt adresowy to budynek, nie liczba dzieci — adres bez uczniów też trafi na listę.
Analiza nie zna obwodów szkół. Granice obwodu ustala uchwała rady gminy.
Rejestr RSPO pokazuje szkoły działające; szkoła w likwidacji może jeszcze widnieć w rejestrze.
Trasę dla pojedynczego adresu policzysz w kalkulatorze odległości drogowych.

Więcej o samej analizie: Analiza bazy adresów.

FAQ

Od jakiej odległości gmina musi zapewnić dowóz do szkoły?

Gdy droga z domu do szkoły obwodowej przekracza 3 km dla uczniów klas I–IV albo 4 km dla klas V–VIII (art. 39 ust. 2 i 3 Prawa oświatowego). Gmina zapewnia wtedy bezpłatny transport i opiekę albo zwraca koszty przejazdu.

Czy liczy się odległość w linii prostej, czy drogą?

Drogą. Linia prosta jest dolną granicą — adres dalej niż 3 km od szkoły w linii prostej na pewno przekracza próg, a adresy bliżej trzeba sprawdzić trasą.

Czy mogę przeanalizować listę uczniów zamiast wszystkich adresów?

Tak. Wgraj plik z adresami jako bazę A; adresy zostaną dopasowane do punktów PRG, a wynik pokaże uczniów powyżej progu.