Jak działają kody pocztowe w Polsce
Polskie kody pocztowe mają format XX-XXX. Pierwsze dwie cyfry oznaczają Okręgowy Węzeł Ekspedycyjno-Rozdzielczy (OWER), trzy kolejne — urząd pocztowy i rejon doręczeń. System wprowadziła Poczta Polska w 1973 roku.
Format kodu XX-XXX
Polski kod pocztowy składa się z pięciu cyfr rozdzielonych myślnikiem: XX-XXX. Każda pozycja ma określone znaczenie:
- Pierwsza cyfra — jedna z dziesięciu stref kodów (0–9)
- Druga cyfra — podstrefa w ramach OWER
- Trzy ostatnie cyfry — konkretny urząd pocztowy i rejon doręczeń
10 stref OWER
- 0 — Warszawa
- 1 — Olsztyn, Białystok, Suwałki
- 2 — Lublin, Kielce
- 3 — Kraków, Rzeszów, Krosno
- 4 — Katowice, Opole
- 5 — Wrocław, Wałbrzych, Legnica
- 6 — Poznań, Zielona Góra, Gorzów
- 7 — Szczecin, Koszalin, Słupsk
- 8 — Gdańsk, Bydgoszcz, Toruń
- 9 — Łódź
Historia
Kody pocztowe wprowadzono w Polsce 1 stycznia 1973 — razem z całą nowoczesną numeracją adresową. Reforma miała zautomatyzować sortowanie listów. System oparto na 10 OWER (Okręgowych Węzłach Ekspedycyjno-Rozdzielczych), które do dziś są podstawą numeracji.
Przypisanie kodu do adresu
W Polsce kody pocztowe są przypisywane do adresów (punktów doręczeń), a nie do ulic jako całości. Jedna ulica może mieć kilka kodów — np. ul. Świdnicka we Wrocławiu ma różne kody zależnie od numeru budynku. Dlatego prawidłowa walidacja wymaga bazy PRG, która zawiera kod dla każdego budynku.
Nietypowe przypadki
- Skrytki pocztowe — mają osobne kody, zwykle zaczynające się od
00-,30-itd. - Wielkie instytucje — np. ministerstwa mają własne kody
- Wojsko — jednostki wojskowe mają osobną pulę